KL DA IS
Kalaallit nunaanni uumasut
KL DA IS
2
Kalaallit nunaanni uumasut

Paninnguaq Broberg og Qivioq Lyberth - Efterskolen Kildevæld

3
4

Nattoralik Kalaallit Nunaanni timmissani anginerpaajuvoq. Arnaviaq angutivissaninngaak anginerusarpoq. Nattorallit suluisa takissuserilersinnaasarpaat: 200-245 cm, oqimaassuserilersinnaasarlugillu: 3-6kg. Kalaallit Nunaanni sivisunerpaamik uumanikoq 21-nik ukioqarsimavoq.

5
6

Kalaallit Nunaanni aarluppassuaqarpoq. Aarluit assigiinngitsut soorlu makku piniartarpaat: Arferit, amikut, aalisakkat puisillu. Piaqqereersimagaangamik 280-m ammut aqqarsinnaanngortarput piniartilluni. Aarluait pinnguarumatuujupput. Aarloqatitik amerlasuut ilagalugit takuneqartarput. Inuit ilaasa piniartarpaat, neqaa mattaalu nerisaramikkit.

7
8

Kalaallit Nunaanni puisit assigiinngitsut arfiniliupput. Puisit qaqugukkulluunniit piniarneqarsinnaapput. Neqaa orsualu iganeqartarput, amialu sianigalugu peeriarlugu atisanut assigiinngitsunut atorneqartarpoq immaqaluunniit natersualiaralugu, illumiluunniit kusassaatissatut sananeqartarluni. Aaveq puisit ilaqutaraat.

9
10

Ammassaat kapisillit ilaqutaat sissamiikkajuttarput. Inuit amerlanerit net-ilerlutik qaloorisarput ilaalu assamminnik qalluisarlutik. Ammassaat yoghurt-imik aggersarneqarsinnaapput. Ammassaat Sianneqarsinnaapput panertinneqarsinnaallutillu.

11
12

Nanoq Kalaallit Nunaanni uumasut nunamiutat anginersaraat, nunarsuarmilu nannuni anginersaalluni. Kalaallit Nunaata avataaniikkajunnerusarput soorlu Qaanaami takussaanerusartut. Ukioriartornerani nannut illoqarfimmut qanillattortoqallattaarsarput nerisassioriartorlutik taamaattoqaraangallu allatut ajornartumik toquunnartarpaat ulorianartorsiortitsisimaguni.

13
14

Umimmak Kalaallit Nunaanni qaqqani uumasuuvoq. 350 kg tungaanut oqimaatsigilersinnavoq. Nersussuarnut eqqarliunngilaq, kisianni savaasanut eqqarliuvoq. Killilimmik aasakkut piniarneqarsinnaavoq.

15
16

Kalaallit Nunaanni tuttoqatigiit ataasinnaapput. Arnavissat angutivissallu nassoqartarput. Augustip aallaqqaataaniit oktoberip naaneranut tuttunniartoqarsinnaavoq. Piniartullu Decemberip aallaqqaataata tungaanut piniarsinnaatitaallutik. Aavarfiunngitsumi pisaqarsimagaanni piniarsinnaanermut allagartaq arsaarinnissutigineqarsinnaavoq akiligassitsilluniluunniit.

17
18

Kalaallit Nunaanni terianniaqarpoq qaqortanik qernertanillu. Allivallaartanngillat. Naliginnaasumik 75-100cm-inik angissuseqalersinnaapput. 3kg-8kg-millu oqimaatsigilersinnaallutik. Teriannissat ukiakkut nannutuulli illloqarfimmut qanillattorsinnaasarput perlerorsimagunik (ulorianarlutik). Teriannissat ukiut pingasut sisamaannaalluunniit uumasarput.

19
20

Kalaallit qimmii avannaani taamaallaat qimmiutigineqartarput. Silamiutaapput. Aalisakkanik neqinillu nerisinneqartarput. Kalaallit qimmii assigiinngillat ilai kiisortuupput, ilai kiisortuunngillat ilai nujuartaapput ilailu nujuartaanatik. Qimmit nunani allaneersut qimmeqarfinnut eqquteqqusaanngillat. Qimuttussaammatami.

21
22

Kalaallit nunaanni amaroqarlunilu kukiffaajooqarpoq. Illit najukkanni uumasut qaqutigoortut suut uumasuuppat?

23
Kalaallit nunaanni uumasut

Foto/ Myndir/ Asseq/ Valokuva/ Govvá/ Guvvieh/ Nuotraukos/ Fotod/ Photo:
S1: Joel Garlich-Miller/U.S. Fish and Wildlife Service (CC BY 2.0)
S4: NTNU, Faculty of Natural Science - flickr.com
S6: Jörg Petersen - pixabay.com
S8: Dave Withrow/Alaska Fisheries Science Center, NOAA Fisheries Service (CC BY 2.0)
S10: Kim Hansen - commons.wikimedia.org
S12: Debruyne Terry, USFWS (CCO) - pixnio.com
S14: Per Harald Olsen/NTNU - snl.no
S16: Jon Nickles, USFWS (CCO) - pixnio.com
S18: ID 12019 - pixabay.com
S20: W. Ferchland - denstoredanske.lex.dk (CCO)
S22: Michael Gäbler - commons.wikimedia.org
Forrige side Næste side
X