![](https://atlantbib.org/sites/default/files/logo_0.png)
Tilbage til søgning
Unge sprogpiloter i Norden - Skulin vid Streymin (FO), Søndermarksskolen (DK), Erdal ungdomsskole (N), Kirkkokadun koulu (SF), Bratteberg Skola (S)
Oversat til íslensku af Helga Dögg SverrisdottirGrøn orka er týdningarmikil fyri veðurlagið. Men hvussu sær tann grøna orkan út, í teimum ymisku norðurlondunum?
Græn orka er mikilvæg fyrir umhverfið, en hvernig lítur græn orka út á Norðurlöndunum?
Tann mest brúkta orkukeldan í Danmark er vindorka. Síðani kemur biogassorka og sólorka. Málið hjá donsku stjórnini er, at Danmark skal ikki hava nakað CO₂ útlát eftir 2050.
í Danmörku notast menn við vindorku sem aðalorkugjafa, því næst líf massa og sólarorku. Takmark ríkisstjórnarinnar er að Danmörk sé koltvísýrings laust fyrir 2050.
Tá sólin skínur á eina sólkyknu, skumpast elektronirnar frá ovara síðuni til niðara síðuna. Tá ið, elektronirnar skulu aftur, verður streymurin skaptur. Í Danmark kemur 6,2% av streyminum av sólorku.
Þegar sólin skín á sólarrafhlöðu þrýstist rafeindin frá yfirborðinu og niður. Þegar rafeindin fer til baka myndast straumur. Í Danmörku kemur 6.2% af rafmagni frá sólarorku.
Í Svøríki hava vit fleiri grønar orkukeldur, t.d. vatnorku, hitaorku og vindorku. Ein av okkara størstu orkukeldum er vindorka, sum er 19% av samlaðu orkuframleiðsluni hjá Svøríki.
Í Svíþjóð eru fleiri grænir orkugjafar, til dæmis vatnsorka, umframhiti og vindorka. Einn af aðal orkugjöfunum er vindorka sem er um 19% af orkuframleiðslu í Svíþjóð.
Vindorka er eitt slag av einum generator, sum framleiðir rørsluorku til el orku. Svøríki hevur ta størstu vindorkulundina á landi, í øllum Evropa, við 179 vindmyllum.
Vindorka en eins konar aflvél sem breytir hreyfiorku í rafmagnsorku. Svíþjóð á stærsta vindmyllu garð Evrópu sem er á landi með 179 vindmyllur.
Í Føroyum framleiða vit grøna orku við vindi, vatni og sól. Vindorka verður framleidd av vindmyllum, vatnorka av vatnverkum og sólorka av sólfangarum.
Í Færeyjum er búin til græn orka með vindi, vatni og sól. Vindorkan er búin til af vindmyllum, vatnsorkan af vatnsorkuverum og sólarorkan frá sólarrafhlöðugörðum.
Svenska Minesto og SEV hava gjørt eitt samstarv um tveir Deep Green drekar. Drekanir virka á tann hátt, at teir eru festir á havbotnin við einari linju, við káplum inni í. Tað ger, at streymurin, ið verður fangaður við skrúvuni, kann sendast víðari.
Sænska fyrirtækið Minesto og það færeyska SEV hafa unnið saman að verkefni um tvo Djúpa græna dreka. Drekarnir virka þannig að þeir eru festir við hafsbotninn með kapli. Fremst á drekanum kemur straumur inn í skrúfu sem sendir hann áfram.
Finnland brúkar áhaldandi orkukeldur. Tríggjar tær týdningarmiklastu orkukeldurnar eru kjarnorka, vatnorka og innflutt ravmagn. Veðurlagsmálið hjá Finnlandi er at javnvág skal verða í CO₂ útlátinum áðrenn 2025.
Finnland notar enn endurnýjanlega orkugjafa. Mikilvægustu orkugjafarnir er kjarnorka, vatnsafl og innflutt rafmagn. Markmið Finnlands í orkumálum er að vera CO₂-hlutlaust fyrir 2025.
Finnland brúkar tað mesta av kjarnorkuni til orku og ravmagns framleiðslu. Har eru trý kjarnorkuverk í Finnlandi. “Okoliuoto 3” bleiv liðugt 16. april 2023.
Finnland notar mest af kjarnorku fyrir orku- og rafmangsframleiðslu. Það eru þrjú kjarnorkuver í Finnlandi. Þann 16. apríl 2023 var ,,Okoliutot 3” tilbúið.
Í Noregi brúka vit vatnorku. Hetta er tann mest brúkta orkan, og 90% av allari orkuni í landinum kemur frá vatnverkinum. Noregi hevur 1739 vatnorkuvirkir, sum er ein sættapartur av øllum vatnverkum í heiminum.
Í Noregi er vatnsaflið notað. Það er stærsti orkugjafinn og um 90% af orkunni kemur vatnsvirkjunum. Í Noregi eru 1739 vatnsvirkjanir sem er stór hluti af vatnsvirkjuverum heimsins.
Vatnorka er ein orka, sum nýtir tað rennandi vatnið. Vatnorka riggar soleiðis, at vatnið rennur ígjøgnum eina turbinu og fær hana at mala, soleiðis at hon goymir orku. Orkan, sum verður goymd, verður koyrd út til brúkararnar.
Vatnsorka er orkugjafi sem notar vatn sem rennur. Vatnsvirkjun virkar þannig að vatnið rennur í gegnum túrbínu sem veldur snúningi og þá er orkan búið til. Orkan er síðan send til notenda.
Nú hevur tú fingið betur skil á grønu orkuni í teimum ymisku Norðurlondunum. Hvørja orkukeldu heldur tú vera best?
Nú hefur þú öðlast smá þekkingu á grænni orku á nokkrum Norðurlöndum. Hvaða orkugjafa líst þér best á?